IFAJ Persreis naar Kenia

In de eerste week van november kunnen 15 landbouwjournalisten deelnemen aan de IFAJ Exposure-4-Development persreis naar Kenia! Met deze E-4-D persreis wil de IFAJ 15 leden vanuit verschillende landen de mogelijkheid bieden om van dichtbij de landbouwsector en haar (on)mogelijkheden in een ontwikkelingsland te zien. Het belangrijkste doel is journalisten in staat te stellen om voorbij het imago van honger en armoede te kijken. Afrika heeft veel te bieden, het is een  zinderend continent waar door de boeren zelf hard wordt gewerkt aan verhoging van de productie en verbetering van hun economische positie.

De E-4-D persreis is geïnspireerd door het VN Internationale Jaar van de Coöperatie, en richt zich voornamelijk op het verschil dat landbouwcoöperaties kunnen maken in ontwikkelingslanden. Tijdens de reis bezoeken we individuele boeren, boerengroepen, zuivelcoöperaties, groente- en fruitmarkten, kredietcoöperaties, tabaksplantages, Keniaanse collega landbouwjournalisten, en nog veel meer. Het programma is gevarieerd en biedt voor journalisten uit verschillende sectoren wat wils.

En het mooie is: als deelnemer hoef je alleen te zorgen voor je eigen ticket naar Nairobi! Vanaf het moment van aankomst is alles geregeld en worden alle onkosten zoals excursies, hotels, voedsel en transport gedekt, mede dankzij onze sponsoren. Dus: ben je NVLJ lid? Ben je landbouwjournalist? Schrijf je dan nu in voor deze onvergetelijke reis!

De in de flyer aangekondigde deadline van 11 mei is verschoven naar 25 mei. Je kunt het deelnameformulier opsturen naar het NVLJ bestuur, t.a.v. de secretaris (info@nvlj.nl). Het bestuur zal op basis van een door de IFAJ opgesteld puntensysteem drie journalisten selecteren die worden doorgestuurd naar het internationale selectiecomité. Criteria voor deelname zijn ondermeer de omvang van het lezersbestand en je eigen plannen rondom deze persreis.

Als er bij de IFAJ in totaal meer dan 15 aanvragen binnenkomen, zal het selectiecomité het laatste oordeel vellen. Bij 15 deelnemende landen, betekent dit bijvoorbeeld: 1 deelnemer per land. De deelnemers worden in juli geïnformeerd.

Kijk voor meer informatie over deze reis ook op de IFAJ website onder "Professional Development". Heb je nog vragen? Neem dan contact op met José van Gelder (vangelder@agriterra.org).

‘Mannenbroeders van Kootjebroek’ wint Gouden Greep

De documentaire ‘Mannenbroeders van Kootjebroek’ van Geertjan Lassche heeft de Gouden Greep 2011 gewonnen. De prijs is 23 april tijdens het Gouden Greep-evenement in Putten uitgereikt door Albert Jan Maat, voorzitter van LTO Nederland.

De Nederlandse Vereniging voor Land- en Tuinbouw Journalistiek (NVLJ) bekroont jaarlijks de beste producties op het gebied van land- en tuinbouwjournalistiek. Over 2011 was de documentaire ‘Mannenbroeders van Kootjebroek’, die Geertjan Lassche maakte voor de Evangelische Omroep, de duidelijke winnaar.

Volgens juryvoorzitter Bert Westenbrink schetst Lassche in zijn film een prachtig en indringend beeld van Kootwijkerbroek en de strijd tegen de vermeende uitbraak van mond- en klauwzeer in het dorp, tien jaar geleden. ‘Hij heeft de achterdocht van een streng-christelijke gemeenschap doorbroken en biedt de kijker een fascinerende blik in de wereld van onverzettelijke mannenbroeders’, aldus het juryrapport.

De tweede prijs, de Zilveren Greep, ging naar een artikelenreeks van Martijn ter Horst over de problemen bij uitvoeringsorganisatie Dienst Regelingen. De jury noemt de in Boerderij gepubliceerde artikelen “een voorbeeld van goede vakjournalistiek”. Volgens de jury “bijt Ter Horst zich vast en laat niet meer los. Het resultaat is een interessante artikelenreeks over een overheidsdienst die faalt in de uitvoering.”

De Bronzen Greep, de aanmoedigingsprijs voor jonge journalisten, is toegekend aan Ruben van Boekel. Hij schreef voor het blad Pig Business een reportage over een Britse boer die varkens in de openlucht houdt. Het artikel ‘Engelsman houdt 1000 zeugen op 40 hectare’ toont volgens de jury zijn journalistieke talent. “Van Boekel schrijft leesbare stukken, heeft neus voor relevantie en trekt er op uit om het verhaal naar zich toe te halen.”

De uitgave ‘Koeverkiezing’ van Anne Hiemstra (Melkvee Magazine) wint dit jaar de Alfred van Dijkprijs. Daarmee is het de Nederlandse inzending voor de internationale Star Prize, een initiatief van de IFAJ, de wereldwijde vereniging van agrarische journalisten. De artikelen over de verkiezing van de meest duurzame koe van Nederland vormen volgens juryvoorzitter Westenbrink “een liefdevol gemaakt document over de Nederlandse gebruikskoe.”

De Alfred van Dijkprijs is genoemd naar Alfred van Dijk, oud-landbouwjournalist en ere-voorzitter van de NVLJ. Wegens het overlijden van Van Dijk, vorige week op 79-jarige leeftijd, reikte zijn zoon Steven van Dijk de prijs uit.

Alfred van Dijk, erevoorzitter van de NVLJ

9 april 1933 - 17 april 2012

Alfred van Dijk is zonder twijfel de meeste gelauwerde landbouwjournalist van de twintigste eeuw. Van Dijk ontving de Glaxo Wetenschapsprijs in 1974 en de Persprijs van het Wagenings Landbouwhogeschoolfonds in 1978. Bij zijn afscheid, in 1998, kreeg hij een boek vol lovende artikelen van collega’s en vrienden. Kort daarna werd de prijs voor de beste landbouwjournalistieke productie naar hem vernoemd.

Van Dijk ontleende zijn autoriteit aan zijn schrijfkunst. In een sector waarin fraai geformuleerde zinswendingen veelal als overdreven worden beschouwd, viel zijn schrijfstijl op. Hij blonk uit in heldere en begrijpelijk omschrijvingen, poëtische observaties en verrassende metaforen. Niet het harde nieuws, maar de werkelijkheid erachter wist hij scherp in beeld te brengen.

Hij is een stadskind (Schiedam, 1933) dat met de landbouw kennis maakte in zijn tijd bij de Gorcumse editie van het Vrije Volk. Hij doorkruiste de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden om dagelijks een pagina vullen. Hij werd voorlichter bij het Landbouwschap, waar hij ‘weinig bevrediging’ vond in het schrijven van persberichten (Poging tot het opstellen van een Curriculum Vitae, 1998). Een uitlaatklep vormden columns voor Zuivelzicht (K(r)anttekeningen) en bijdragen aan Landbouw Nu, de voorloper van 19NU.

In maandelijkse afleveringen van 19NU stonden meestal meerdere artikelen van zijn hand, ondertekend met zijn eigen naam of met een van zijn pseudoniemen (Iris Stuyvesant, Steven Walraven). Hij beschreef de agrarische sector ook in boeken, zoals Het Nederlandse Condensboek (1978), De boer, de koe en onze zuivelindustrie (1983) en de geschiedenis van de Ambachtsheerlijkheid Cromstrijen (keizerlijk cadeau, 1992).

Tegelijkertijd schreef hij columns, behalve voor Zuivelzicht voor onder meer Boerderij (als Buitenstaander) en Oogst. In die columns was hij geen harde commentator maar een milde beschouwer van het agrarische leven, ‘een toeschouwer’, zoals hij zelf zei (Nieuwsbrief NVLJ, maart 1998).

Tientallen jaren was hij bestuurslid en 14 jaar lang voorzitter (1978-1992) van de Nederlandse Vereniging van Landbouwjournalisten. Als ‘heer van stand’ was die functie hem op het lijf geschreven. Behalve een vaardig hanteerder van de pen (zoals hij het zelf zou hebben geformuleerd) was hij hoffelijk, toegankelijk en vriendelijk. Hij had ook veel humor. Zo zei hij over het schrijven van columns: ‘…je kunt lekker met jezelf ouwehoeren. Ik weet van tevoren niet altijd waar de column op uitkomt. Het gebeurt wel dat ik denk ergens op tegen te zijn, waarna ik uitkom op voor…’

En terugkijkend op zijn carrière sprak hij: ‘Ach, ’t kon minder’. (Nieuwsbrief NVLJ, 1998).

Aad Vernooij (uit de jubileumuitgave van de NVLJ: Van clubblad tot vakblad)

NVLJ ziet af van uitreiking Agrarische Persprijs

PUTTEN - De Agrarische Persprijs wordt dit jaar niet uitgereikt. Winnaar Wouter Klootwijk liet, via de makers van het programma De Wilde Keuken, weten de prijs niet te willen ontvangen. “Het programma De Wilde Keuken doet niet aan promotie en bedrijft onafhankelijke journalistiek”, motiveert de NTR. Juryvoorzitter Jacqueline Wijbenga betreurt de gang van zaken. “De afwijzing doet onrecht aan de intentie van de Agrarische Persprijs. De prijs was nadrukkelijk niet bedoeld voor het programma, maar voor journalist, columnist en programmamaker Wouter Klootwijk. De Agrarische Persprijs waardeert een persoon, geen journalistiek product.”

De Agrarische Persprijs, een initiatief van de NVLJ, is een waardering voor de persoon die bij uitstek een brugfunctie vervult tussen burger en boer, samenleving en agrarische sector, producent en consument. Daarbij kijkt de jury naar de (journalistieke) bijdragen van deze persoon van het afgelopen jaar in alle media. De persoon die in aanmerking komt voor de prijs, heeft daarin een prominente rol vervuld. De jury let daarbij bovendien op authenticiteit van de persoon. Alle criteria (zie juryrapport) in aanmerking genomen, kwam de jury unaniem tot de conclusie dat Wouter Klootwijk, journalist en programmamaker, de winnaar is van de Agrarische Persprijs 2011.

De jury hierover: “Klootwijk vervult met zijn bijdragen op een voor een breed publiek aansprekende wijze een brugfunctie tussen boer en burger en houdt in vele gevallen beiden een spiegel voor. Want waarom produceren we zoals we dat doen en consumeren we bijna gedachteloos wat de supermarkt ons aanbiedt? Het antwoord op die vraag is aan de kijker/lezer, al ziet die dat soms wel nadrukkelijk door een Klootwijk-bril.”

Klootwijk heeft, bij monde van de NTR-regisseur van het programma De Wilde Keuken, te kennen gegeven de prijs niet in ontvangst te willen nemen. De weigering van Klootwijk om de Agrarische Persprijs in ontvangst te nemen, is door de NTR openbaar gemaakt en via die bron beschikbaar gekomen in andere (digitale) media. De NVLJ en de jury van de Agrarische Persprijs betreuren deze gang van zaken, temeer daar de afwijzing niet is gebaseerd op de inhoud van het juryrapport. Dit rapport was op het moment van de uitnodiging voor de prijsuitreiking nog niet beschikbaar.

Voor de jury van de Agrarische Persprijs 2011 is de afwijzing van Klootwijk (of eigenlijk De Wilde Keuken/NTR) en het publiek bekend worden daarvan, reden geweest het NVLJ-bestuur te adviseren de Agrarische Persprijs dit jaar niet uit te reiken. Het bestuur heeft daarmee ingestemd.

De Agrarische Persprijs zou vandaag, 23 april 2012, worden uitgereikt tijdens de jaarlijkse NVLJ-bijeenkomst De Gouden Greep.


Juryrapport Agrarische Persprijs

Jan Warners 26 juli 1953 – 16 maart 2012

“Is die man de nieuwe chef eindredactie?”, vroeg een jeugdige vakredacteur wat angstig aan een collega bij het
koffieapparaat eind jaren negentig. De enigszins buikige man van onbestemde leeftijd had direct indruk gemaakt bij binnenkomst op de redactie van OOGST. Al op de tweede redactievergadering drukte hij z'n stempel. Dankzij z'n journalistieke inzicht en flair zou dat zo blijven totdat het blad werd opgedoekt.

Zijn wieg stond nabij Domburg op een gemengd bedrijf met groente en koeien. Jan legde er graag de nadruk op dat zijn familie vanouds een wijde blik had en verder keek dan menig teler en melkveehouder in de buurt. Dat kwam dan naar voren in anekdotes over bijzondere stieren die zijn vader al vroeg inzette en het culturele leven dat de familie omspoelde. Met smaak kon hij vertellen over de schetsen en tekeningen die zijn grootvader op de kop had getikt of geruild voor wat voedsel begin vorige eeuw van beroemdheden als Jan Toorop en Piet Mondriaan. Als je hem geloven moest, lag en hing er nog voor een kapitaal aan kunst bij z'n oude moeder thuis. Navraag voor dit In Memoriam leert evenwel dat Toorop en Mondriaan hooguit aan het werk gezien zijn met hun schetsboek in de buitenlucht door de familie.

Behalve fantasie had Jan zeker een wijde blik. Walcheren was hem te benauwd; direct na de HBS trok hij naar de grote stad. In zijn geval Rotterdam, waar Jan enige jaren economie studeerde en bij het Algemeen Dagblad aan de slag ging. Hij groeide snel in het métier en was als jonge dertiger al chef politieke redactie. Na jarenlang het Binnenhof onveilig te hebben gemaakt en onder meer de sjieke sociëteit De Witte op stelten te hebben gezet, zocht hij een nieuwe uitdaging. Midden jaren negentig werd Jan hoofdredacteur van Nieuwsblad Transport. Tot zijn frustratie kon hij er zijn journalistieke ei niet kwijt, dus monsterde hij aan bij het blad van de gezamenlijke landbouworganisaties te Den Haag.

In geruit Bommeljasje of coltrui gestoken, maakte de goedmoedige brombeer, die zomaar in een bulderende lach kon schieten als er weer eens een grappige taalfout in de kopij zat, niemand van de schrijvende redactie het leven zuur. Nee, de jeugdige vakredacteur bij het koffieapparaat had weinig van hem te vrezen, te leren des temeer. Op vaderlijke toon kon hij college geven, individueel of groepsgewijs. Zo tilde hij de OOGST-redactie en daarmee het blad op een hoger plan. En zat iemand privé in de sores, dan kon deze altijd rekenen op z'n oprechte belangstelling en medeleven.

Ook buiten de muren van het redactielokaal was Jan actief. Met zijn man Mischa importeerde hij Franse wijn. Trots als een pauw liet hij op de redactie de wijnetiketten zien, die zijn speciaal gebottelde Feyenoordwijnen sierden. Alle spelers van het eerste elftal zagen zichzelf afgebeeld op de flessen die uitsluitend in De Kuip mochten worden verkocht. De andere kisten sleet hij aan – vaak bevriende – restauranteigenaren in het hele land en aan collega's ter redactie. De laatsten mochten zich ook verheugen op zijn culinaire gaven. Zo regelde hij jaarlijks een flinke portie Hollandse Nieuwe bij – alweer  bevriende - haringboeren en kookte hij voor de totale redactie eens een vijfgangenmenu. De bijpassende wijnen kwamen uiteraard uit eigen voorraad.

Na de ontmanteling van OOGST emigreerde Jan met Mischa in 2005 naar Zuidwest-Frankrijk, waar de levensgenieter graag tuinierde, oud-collega's onthaalde op spijs en drank, en sterke verhalen bleef vertellen. Zo zou Mischa plots een mooie erfenis ontvangen hebben van een vaag familielid met tsaristische voorouders. Hoe het ook zij, de toekomst lachte Jan toe, scheen 't. Vooral omdat hij (wél controleerbaar voor vrienden en collega's) voor projectontwikkelaar speelde en een handjevol huizen ging bouwen op het erf van moeders voormalige tuinderij. Het og-project had door de crisis wel wat minder opgebracht dan gehoopt, vertelde hij me in december nog monter.

Z'n man en grote liefde was toen inmiddels overleden. 'Terugkijkend op de ruim twee jaren dat ik Mischa nu moet missen, moet ik zeggen dat ik me redelijk staande houd', mailde Jan me onlangs nog. 'Verder zijn er vorige week een vijfhonderd bollen de grond in gegaan.' Die bollen ziet Jan Warners niet meer uitkomen vanuit z'n luie stoel. Hij ligt nu bij zijn man in Port St. Foy, een klein plaatsje onder de Franse zon waar hij zo van hield. Veel beter dan 'in de permafrost aan de Noordzee', zou hij gezegd hebben.

We zullen ons taalgeweten tijdens onze jaarlijkse OOGST-reünie gepast herdenken, in Café Banka, waar Jan zo graag aanschoof.

Maarten A. de Jong (oud-senior eindredacteur OOGST)

Tien nominaties voor Gouden Greep 2011

De nominaties voor de Gouden Greep 2011 zijn bekend. Tien inzenders maken kans op de prijzen die maandag 23 april worden uitgereikt in De Vanenburg in Putten.

De jury heeft dit keer bijna vijftig inzendingen van journalistieke producties op het gebied van land- en tuinbouw beoordeeld. Daaruit zijn de volgende kandidaten geselecteerd voor een nominatie.

In de categorie Vakmanschap:

• Melkvee Magazine Koeverkiezing, van Anne Hiemstra, gepubliceerd in Melkvee Magazine;
• Engelsman houdt 1000 zeugen op 40 hectare, van Ruben van Boekel, gepubliceerd in Pig Business.

 In de categorie Economie:

• Problemen uitvoeringsorganisatie Dienst Regelingen, van Martijn ter Horst, gepubliceerd in Boerderij;
• Nieuwe cijfers onder de loep, van Florus Pellikaan, gepubliceerd in Veeteelt;
• De Sof van Saksen, van Jan Smit, gepubliceerd in Boerenbusiness;
• Opschudding bij John Deere-dealers, van Henk Beunk, gepubliceerd in LandbouwMechanisatie.

 In de categorie Platteland:

• Glossy De Boerin, een uitgave van CRV;
• Mannenbroeders van Kootjebroek, een documentaire van Geertjan Lassche, uitgezonden door de Evangelische Omroep;
• MKZ tien jaar later, van Jan Braakman en Mariska Vermaas, gepubliceerd in het Agrarisch Dagblad.

 In de categorie Natuur:

• Staatsgeheim over natuurbeleid, van Geesje Rotgers, gepubliceerd in V-focus.

Deze genomineerden maken kans op de categorieprijzen, op de Gouden en de Zilveren Greep en op de Bronzen Greep, een aanmoedigingsprijs voor jonge auteurs. Bovendien wordt de Alfred van Dijkprijs toegekend aan de productie die Nederland inzendt naar de internationale wedstrijd van de IFAJ.

Juryvoorzitter Bert Westenbrink maakt de definitieve uitslag op 23 april bekend en licht de bevindingen van de jury toe. LTO Nederland-voorzitter Albert Jan Maat reikt de prijzen uit.

Het netwerkevement rondom de uitreiking van de journalistieke jaarprijzen staat dit jaar in het teken van 'Agrarisch ondernemen in 2020: voedselproducent of boswachter'. Aalt Dijkhuizen, voorzitter van de Raad van Bestuur van Wageningen UR, Wilco de Jong, voorzitter van het NAJK en Ron Lodewijks, journalist bij het Brabants Dagblad, debatteren over het thema. Tijdens de bijeenkomst vindt ook de uitreiking van de Agrarische Persprijs 2011 plaats. De persprijs onderscheidt diegene, die het afgelopen jaar een prominente rol heeft vervuld in het agrarisch nieuws.

Belangstellenden kunnen zich via www.degoudengreep.nl aanmelden voor het evenement.